โครงการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์เขียดแลวแบบธรรมชาติ
เมื่อ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชดำริว่า เขียดแลวซึ่งมีอยู่ตามธรรมชาติใกล้จะสูญพันธุ์ไป จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้กรมป่าไม้จัดหาพื้นที่ที่เหมาะสมทำการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์เขียดแลว ด้วยการจัดหาสถานที่ธรรมชาติที่มีพื้นที่อย่างน้อย 1,000 ไร่ ให้กรมชลประทานจัดทำแหล่งน้ำสร้างความชุ่มชื้น และให้กรมประมงจัดหาพันธุ์เขียดแลวปล่อยในพื้นที่ป่าไม้ตามธรรมชาติ โดยให้ราษฎรเข้ามามีส่วนร่วม ณ บ้านรวมไทย หมู่ที่ 5 ตำบลหมอกจำแป่ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ด้วยพระราชปณิธานที่จะฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์คืนชีวิตให้แก่ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่เอื้อประโยชน์ต่อการดำรงอยู่ของสรรพสัตว์ทั้งปวง ทำให้โครงการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์เขียดแลวแบบธรรมชาติ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ก่อกำเนิดขึ้น โดยในเบื้องต้นได้ดำเนินโครงการในพื้นที่ 500 ไร่ บริเวณเหนืออ่างเก็บน้ำห้วยป่าตอง มีการปล่อยพ่อพันธุ์แม่พันธุ์เขียดแลวจำนวน 500 ตัว ลูกเขียด 50,000 ตัว ลงในพื้นที่ และสร้างฝายพร้อมอาคารส่งน้ำเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและแหล่งน้ำในฤดูแล้ง ทำให้พื้นที่ดังกล่าวมีความเหมาะสมแก่การขยายพันธุ์ของเขียดแลว นอกจากนั้นยังได้ฝึกอบรมราษฎรในพื้นที่ ให้มีส่วนร่วมในการดูแลรักษาและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติเพื่อเป็นแหล่งสะสมอาหารที่สมบูรณ์ต่อไปอีกด้วย
ที่มา : หนังสือคู่พระบารมี ศรีแผ่นดิน