สถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา คลี่คลาย หลังใช้กลไกทวิภาคี–JBC เดินหน้าหาทางออก

จากเหตุการณ์ปะทะระหว่างทหารไทยและกัมพูชา เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2568 บริเวณช่องบก จังหวัดอุบลราชธานี ส่งผลให้เกิดความตึงเครียดบริเวณชายแดนและการเคลื่อนกำลังของทั้งสองฝ่ายในช่วงต้นสัปดาห์ถัดมา

29 พฤษภาคม 2568
ผู้บัญชาการทหารบกไทย พลเอก พนา แคล้วปลอดทุกข์ ได้พบกับ พลเอก เมา โซพาน ผู้บัญชาการทหารบกกัมพูชา ที่ช่องจอม จังหวัดสุรินทร์ โดยมีการประชุมร่วมกันเพื่อหาทางออก และได้ข้อสรุป 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ ใช้คณะกรรมการเขตแดนร่วม (JBC) เป็นกลไกหลัก ลดการเผชิญหน้า และรักษาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

 2 มิถุนายน 2568
ฝ่ายกัมพูชาเสนอแนวทางให้ทั้งสองประเทศยื่นเรื่องต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) แต่ฝ่ายไทยยืนยันไม่รับอำนาจศาล พร้อมย้ำจุดยืนที่จะใช้กลไกทวิภาคีภายใต้กรอบ JBC เพื่อแก้ไขปัญหา

 5 มิถุนายน 2568 นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม พร้อมคณะ ได้หารือกับรองนายกรัฐมนตรีกัมพูชา พลเอก เตีย เสฮา ที่อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องในการลดกำลังกลับสู่ระดับเดิมตามที่เคยตกลงไว้ในปี 2567 และใช้กลไกทวิภาคีในการขับเคลื่อนการแก้ปัญหาร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม

6 มิถุนายน 2568
 สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ได้เรียกประชุมฉุกเฉิน ณ ทำเนียบรัฐบาล โดยนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุม มีมติจัดตั้ง “คณะกรรมการเฉพาะกิจด้านความมั่นคงชายแดน” เพื่อดูแลและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมยืนยันจุดยืนว่าไทยจะไม่ยอมเสียอธิปไตย พร้อมจัดเตรียมกำลังรับมือ หากสถานการณ์บานปลาย

นอกจากนี้ มีการมอบอำนาจในการดำเนินการเบื้องต้นให้แก่กระทรวงกลาโหม, กองบัญชาการกองทัพไทย และฝ่ายความมั่นคงในพื้นที่ชายแดน เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อสถานการณ์ได้ทันท่วงที โดยไม่ต้องรอคำสั่งจากส่วนกลาง

การถ่ายโอนอำนาจนี้สะท้อนแนวทางใหม่ของรัฐบาล ที่ต้องการให้กลไก “ระดับปฏิบัติ” แก้ปัญหาเชิงรุก ลดความล่าช้าทางนโยบาย และรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินหากเกิดเหตุซ้ำรอย

6 - 8 มิถุนายน 2568
 ทั้งสองฝ่ายเริ่มถอนกำลังและลดกิจกรรมทางทหารในแนวปะทะ พร้อมทั้งเริ่มฟื้นฟูความสัมพันธ์ระดับพื้นที่ โดยกระทรวงการต่างประเทศแถลงว่าสถานการณ์อยู่ในระดับควบคุมได้ และการเจรจาดำเนินไปด้วยดี

14 มิ.ย. 2568 นัดประชุมคณะกรรมการเขตแดนร่วมไทย - กัมพูชา ( JBC) เพื่อวางรากฐานความร่วมมือระยะยาว

และถูกจับตาว่าอาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนในการจัดการปัญหาเขตแดนระยะยาว รวมถึงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจร่วมในพื้นที่ทับซ้อนบางส่วน หากมีการตกลงร่วมกันได้